30 September 2007

Gordon: die fantastiese man met ’n sement-kuif

Een van die grootste onregte wat Suid-Afrikaanse koerantlesers die afgelope 10 jaar of so aangedoen is, is die verdwyning van die politieke sketsskrywer van die plaaslike joernalistieke toneel.
Die vloekwoord “koste-besparing”, die groot vriend van “middelmatigheid” het sekerlik iets daarmee te doen en in die proses is koerantlesers nie net ontneem van ’n reuse bron van vermaak nie, maar ook ’n vorm van verslaggewing wat ’n ekstra betekenislaag tot politieke beriggewing bygedra het.
Dalk moet Suid-Afrikaanse politici deel van die blaam dra, omdat die meeste van hulle se vertoning in die debatskuns deesdae só power is dat ’n mens eerder daaroor wil huil as lag – wat nog te sê skryf.
In Brittanje is die kuns om politieke sketse te skryf nog springlewendig en elke gerespekteerde koerant het ’n voltydse sketsskrywer in hul diens.
Die Engelse herfs is een van dié mees uitdagende tye vir dié ouens. Dis die politieke weergawe van die Super 14 en die Curriebeker almal in een – die tyd van die jaar wanneer al die politieke partye hulle kongresse hou.
Terwyl die politieke beriggewers rieme en rieme ernstige ontledings oor die partyleiers se toesprake skryf en fyn nuanses aan hul lesers probeer uitwys, het die sketsskrywers ’n veel meer opwindende taak: om selfvoldane partyleiers se balonnetjies te prik en hulle te help om van al die warm lug ontslae te raak.
Na ’n belangrike toespraak wend ek my daarom onmiddelik na die sketsskrywers om seker te maak dat ek nie enige gekodeerde boodskap gemis het nie.
Gordon Brown se toespraak voor die Arbeiderskongres Maandagmiddag was geen uitsondering nie.
“Gordon Brown is ’n Austin Maxi-orator,” skryf Quentin Letts van die Daily Mail, waarskynlik een van Fleet Street se mees talentvolle skrywers.
“Net soos die Austin Maxi, daardie Britse Leyland-model van die 1970s, sal hy die myle opeet. Hy werk volgens spesifikasie. Maar hy is effens onderweldigend. Verpletterend voorspelbaar.”
Sien wat ek bedoel? Waarom sal ek die moeite doen om al daardie vervelige politieke kopie te lees as Letts in twee woorde kan regkry wat Brown nie in 65 minute kon doen nie: “Verpletterend voorspelbaar”.
Byna elke koerant het ook opgemerk dat daar iets met Brown se hare verkeerd was: Dit was gekam.
Soveel haarsproei die osoonlaag is nou so dun soos ryspapier, skryf Letts.
Lyk soos ’n sement-brander, sê Ann Treneman in The Times en voeg by dat hy heeltyd oor homself gepraat het.
“Brittanje is ’n fantastiese plek en Gordon is ’n fantastiese man,” skryf sy en sê Brown het dit reggekry om 12 sinne agtermekaar in te ryg wat elkeen die woord “ek” bevat.
Die land se sketsskrywers verteenwoordig egter ook ’n baie spesifiek Britse lewensuitkyk, veral in die manier waarop gewone Britte politici bejeën.
Die eerste en belangrikste reël wat enige Britse burger onder die knie moet kry is dat niks en niemand bo kritiek verhewe is of té ernstig opgeneem moet word nie. Spot en satire is nie iets vir laataand televisie (soos in Amerika nie) of die braaivleisvuur (soos in Suid-Afrika nie).
In Brittanje is dit deel van die hoofstroom, om gepubliseer te word op dieselfde blad gereserveer vir “ernstige” politieke beriggewing.
Die sketsskrywers se reaksie op “Britsheid” en “nasietrots”, twee van Brown se gunsteling tema’s hierdie week, verraai nog ’n Engelse karaktertrek.
’n Mens kan dié eilandbewoners van baie beskuldig, maar dat die deursnee Brit hom aan dweepsieke patriotisme skuldig maak, is nie een van hulle nie.
Brown is nie die eerste politikus om sy landgenote op te roep tot nasietrots en hulle te herinner aan die “Britse manier van doen nie”, maar tot tyd en wyl Engelse sportspanne hul sokkies begin optrek, verwag ek nie hordes mense in Londen se strate wat hulle nasietrots in die openbaar bely nie.
Of soos Andrew Gimson dit in die Daily Telegraph stel: “Die Britse manier van doen beteken ook dat daar ’n plek is vir die boemelaar, die luiaard en die grapjas en ons heg ook ’n waarde aan vryheid en spontanïteit…”
Al hierdie praatjies van nasietrots en verantwoordelikhede klink vir hom té veel na harde werk, skryf Simon Carr in die Independent.
“Wat van ons wat net langs die rivier wil sit, wat die kleure van die stroom wil betrag en niks met niemand te doen wil hê nie?”
Veral nie met al die fantastiese mense nie …
  • Hierdie rubriek is die eerste keer verskyn in Rapport op 30 September 2007.

2 comments:

Anonymous said...

Hi there to all, how is the whole thing, I think every one is getting more from this site, and your views are pleasant
in support of new people.

Look at my blog; new york cash advance
My page > small payday loans

Anonymous said...

Do you mind if I quote a couple of your articles as long as I provide credit and
sources back to your blog? My website is in the exact same area of interest as yours
and my users would definitely benefit from some of the information you
present here. Please let me know if this ok with you. Appreciate it!


my web-site ... payday loans online direct lenders